23 czerwca 2016 roku Wielka Brytania w referendum zdecydowała o wyjściu z Unii Europejskiej. Jak więc Wielka Brytania i Unia Europejska dojdą do porozumienia?

Proces negocjacji między Wielką Brytanią a Unią Europejską będzie z pewnością bardzo długi, jednak może się rozpocząć dopiero po wdrożeniu w życie Artykułu 50 Traktatu Lizbońskiego przez Wielką Brytanię. Premier May chce tego dokonać do końca marca 2017 roku.

Co zawiera w sobie Artykuł 50?

Artykuł 50 pozwala członkowi Unii Europejskiej, w tym przypadku Wielkiej Brytanii zawiadomić Unię Europejską o chęci wyjścia z jej struktur i obliguje Unię do rozpoczęcia negocjacji. Poniżej zawarta jest część Artykułu 50:

1. Każde Państwo Członkowskie może, zgodnie ze swoimi wymogami konstytucyjnymi, podjąć decyzję o wystąpieniu z Unii.

2. Państwo Członkowskie, które podjęło decyzję o wystąpieniu, notyfikuje swój zamiar Radzie Europejskiej. W świetle wytycznych Rady Europejskiej Unia prowadzi negocjacje i zawiera z tym Państwem umowę określającą warunki jego wystąpienia, uwzględniając ramy jego przyszłych stosunków z Unią. Umowę tę negocjuje się zgodnie z artykułem 218 ustęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jest ona zawierana w imieniu Unii przez Radę, stanowiącą większością kwalifikowaną po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

3. Traktaty przestają mieć zastosowanie do tego Państwa od dnia wejścia w życie umowy o wystąpieniu lub, w przypadku jej braku, dwa lata po notyfikacji, o której mowa w ustępie 2, chyba że Rada Europejska w porozumieniu z danym Państwem Członkowskim podejmie jednomyślnie decyzję o przedłużeniu tego okresu.

Warto zaznaczyć, że były premier Włoch Giuliano Amato, który pomagał tworzyć tekst Artykułu 50 powiedział, że miał on nigdy nie być użyty:

“Tworząc ten artykuł moją intencją było stworzenie pewnego rodzaju guzika bezpieczeństwa, którego nigdy nie trzeba będzie użyć. To jest jak posiadanie gaśnicy w domu, której nigdy się nie używa. Zamiast tego rozpalił się ogień”

Potencjalne scenariusze

Od wdrożenia Artykułu 50 Wielka Brytania ma 2 lata by wynegocjować jak najlepsze porozumienie z Unią Europejską.

Jedną z głównych osób odpowiedzialnych za to będzie David Davis i jego departament do spraw wyjścia z Unii Europejskiej, który zatrudnia już setki osób. Drugim departamentem biorącym czynny udział w negocjacjach będzie rządowy departament prawa, który będzie włączony głównie w dyskusje na temat wyłączenia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej i ustalenie ich przyszłych relacji. Negocjacje mogą zostać dodatkowo utrudnione przez nadchodzące wybory w różnych krajach Europy w 2017 roku, przede wszystkim w Holandii, Francji i Niemczech.

Na końcu tego dwuletniego okresu, najprawdopodobniej w kwietniu 2019 roku wydarzy się jedna z czterech możliwości.

W pierwszym scenariuszu negocjacje zostaną zakończone sukcesem i kompromis zostanie osiągnięty. Wypracowane porozumienie musi zostać przegłosowane przez 27 pozostałych członków UE większością kwalifikowaną bądź większością 72% głosów.

W drugim scenariuszu negocjacje zakończą się fiaskiem i nie zostanie osiągnięte porozumienie. Dotychczasowa współpraca wygaśnie, a Wielka Brytania i Unia Europejska będą dokonywały wymiany handlowej na podstawie porozumień Światowej Organizacji Handlu.

W trzecim scenariuszu negocjacje mogą zostać wydłużone, jednak wyłącznie za zgodą pozostałych 27 krajów członkowskich.

W czwartym i ostatnim scenariuszu porozumienie zostałoby określone jako “mieszane porozumienie”. W takim wypadku musiałoby być przegłosowane przez każde z 27 krajowych parlamentów. Ten rodzaj porozumienia zajmuje dużo większą ilość czasu, stąd ten scenariusz jest najmniej prawdopodobny.

W dwuletnim okresie negocjacyjnym prawa Unii Europejskiej dalej obowiązują Wielką Brytanię, a Wielka Brytania kontynuowałaby swój udział w działaniach biznesie Unii Europejskiej. Jednak nie brałaby udziału w wewnętrznych dyskusjach, czy decyzjach dotyczących jej wyjścia.